کندر 9

کندر

صمغي است از شهري که يونانيان آن شهر را کندر مي خوانند . 
گاهي کندر را از شهري مي آورند که نامش (مرباط ) است . و حکایت کندر و مرباط چنین است : بازرگانان دریانورد که از کندر می آیند و بار کندر دارند بعضی اوقات با توفان بحر روبرو می شوند و از ترس شکستن کشتی پناه به شهر مرباط می برند که مرباط در جزیرۀ سر راه قرار دارد . تجارت کندر بسیار رواج دارد و بسیاری از بازرگانان به خرید و فروش آن سرگرمند . علاوه بر این از سرزمین هندوستان نیز کندر آورند که این نوع به رنگ یاقوت یا به رنگ بادنجان است . بازرگانان کندر در آماده کردن این کالا نیرنگی بکار می برند که به قرار زیر است . کندر را که می خرند تکه های چهارگوش از آن می سازند و در سبو می گذارند و سبو را می غلتانند تا تکه های کندر مدور می شوند . هرگاه زمان زیاد بر کندر بگذرد به رنگ زرد زعفرانی در می آید . حنین گوید :

بهترین نوع کندر آن است که از سرزمین یونان است و به کندر نرینه معروف است و آنرا ( سطاعونیس ) نامند . کندر ره آورد یونان سخت است و دیر شکن و سفید رنگ . و اگر بشکند در داخلش ماده ای چسبنده هست که در بسائیدن بدست می چسبد و هرگاه بر آتش نهند فوراً مشتعل می شود . نوعی دیگر از کندر هست که ره آورد مغرب است و آنرا ( قوقسفوس) می نامند که این نوع از نوع اولی کم ارزش تر و کم حجم تراست و بیشتر به رنگ یاقوتی گرایش دارد . و چنانکه دیسقوریدوس فرماید : نوعی دیگر از کندر هست سفید رنگ و اگر در میان انگشتانش بفشارند بوی مصطکی می پراکند و این نو را ( امو میطس ) گویند . گاهی به جای کندر که صمغی بیش نیست صمغ تقلبی می فروشند مثلاً صمغ عربی یا صمغ صنوبر را بدل کندر به بازار آرند .لیکن بازشناختن تقلبی بسیار سهل و آسان است . صمغ عربی را بر آتش نهی مشتعل نمی شود . صمغ صنوبر را آتش بزنی دود می کند . در صورتی که کندر درست هم مشتعل می شود و هم دود ندارد .همچنین از بو کردن می توان تقلبی را از صحیح بازشناخت . از بهم سائیدن کندر که می غلتانند پوسته هایی نازک و همچنین خرده ریزهایی آرد مانند پدید آید که آنها را نیز به قالب کوچک در می آورند آنچه از پوسته است قشار و آنچه از آرد است دقاق می نامند و گاهی از کندر بخور درست می کنند .همچنین از تمام اجزاء درخت کندر استفاده می شود و بویژه از برگ آن و در برگش هم تقلب می کنند . 
گزینش :بهترين نوع کندر قسم نر و سفيد رنگ و مدور شده است که اگر بشکند ميانش زرد طلايي رنگ چسبيده است . 
مزاج :خود صمغ کندر در دوم گرم و در اول خشکاننده است . 
پوست صمغ کمي از صمغ سردتر و  نزدیک به دوم خشکاننده می باشد .
خاصيت :در کندر خشکی و قبضي بسيار کم است .رساننده است و سوزشي براي گوشت در بر ندارد .نزيف خون را بند مي آورد و اگر زياد از لازم به کار رود خون را مي سوزاند . در پوست کند کمی خشکانندگی هست و هیچ دارای تندی نیست . دود کندر در قبضی و خشکیدن از همه قویتر است . بعضی گفته اند کند سرخرنگ از سفید رنگ زداینده تر است و گویند آرد قالب شده اش از خود کندر کم تاثیر تر است . 
آرايش :کندر با عسل مخلوط شود و بر کژدمه بگذارند خوب مي شود . 
پوست کندر علاج آثار زخم است . 
کندر مخلوط با سرکه و روغن زيتون را بر جايي که درد مرکب دارد بمالند سودمند است .درد مرکب دردي را مي گويند که برجستگي هاي زگيل مانند از پوست برآيد و احساسي مثل جاي پاي مورچه بر بدن حس مي شود . 
ورم و جوش :مخلوط با (قيموليا) و روغن گل علاج ورم گرم پستان است . کندر در ضمادهاي تحليل برنده ورم دروني وارد است . 
زخم و قرحه :بهترين خوب کننده زخم هاي تازه است . زخم هاي ساري را از سرايت باز مي دارد . کندر باپيه اردک داروي قوباء است .کندر و پيه خوک علاج قرحه هاي لبه اي( قروح حرفیه )  و ترک هاي ناشي از سرماست .زخم هاي سوختگي را بهبود مي بخشد . 
سر : تقويت هوش و فکر مي کند .بعضي مردم را نصيحت مي کنند که هميشه ناشتا آب خيسانيده آن را بخورند . اما زياد خوردنش سر درد مي آورد .اگر کندر با نطرون مخلوط باشد و سر را با آن بشويند سپوسه و شوره را از بين مي برد و قرحه های سر را شفا دهد . کندر را با شراب درگوش چکانند درد گوش تسکین یابد . کندر با زفت مخلوط باشد يا همراه روغن زيتون يا آميزه شير شود و بر صدفۀ گوش بمالند ترک ها را بهبودي مي بخشد . خون دماغ حجاب مغزي را قطع مي کند . در دردهاي گوش ناشي از کوبيدگي بسيار سودمند است . 
چشم :قرحه های چشم را پر مي کند و خوب مي نمايد . ورم مزمن چشم را مي رساند . دود کندر ورم گرم چشم را بهبود مي بخشد .جريان رطوبت هاي چشم را بند مي آورد . قرحه های پليد چشم را علاج است .چرک و خون زير قرنيه را پاک مي کند . کندر يکي از داروهاي بسيار با ارزش براي ناخنۀ سرخ کهنه شده چشم است . در علاج جوش سرطاني چشم مفيد است . 
نفس کش و سينه :کندر مخلوط با قيموليا و روغن گل ورم گرم پستان تازه زاييده را خوب مي کند . يکي از داروهاي قصبت الريه بشمار مي آيد . 
اندام هاي غذا :کندر استفراغ را بند مي آورد .پوست کندر معده را قوي مي گرداند ، از سستي باز مي دارد و از هر قسم ديگر کندر براي معده گرمي رسان تر است و در گوارش مفيدتر . پوست کندر براي بهم آوردن معده فروهشته و  سست از هر چيز بهتر است . 
اندام هاي دفعي :از بي اشتهايي و فساد معده جلوگيري مي کند . خونريزي زهدان و پیزی را بند مي آورد . در علاج دیزانتری مفید است قرحه های  پليد پیزی را از سرايت کردن باز مي دارد .بشرطي که از کندر فتيله سازنده و در پیزی داخل کنند . 
تب ها :در مداواي تب هاي بلغمي مفيد است . 
زهر :اگر کندر زياد با آب انگور يا با سرکه بخورند سم است