کندر

 

 

                                     

کُندُر (Olibanum) گیاه هوش و حافظه ، دارویی است از راسته افراسانان (Sapindales) که از شیره آن هم به عنوان خوشبو کننده استفاده می شود. شیره کندر را معمولاً با اسپنددانه می سوزانند.

نام علمی این گیاه Boswellia thurifera یا B. sacra و همچنین B. carterii است.

نامهای دیگر آن در طب سنتی قدیم ، لبان ، لیبان و  لیبان ذکر  می باشد.به هندی کندر را لوبان می نامند.

طعم  عصاره کندر بسیار تلخ است.

در استان فارس به درختی که کندر از آن به دست می آید بَنه می گویند.

با شكافی كه در تنه درختچه مولد كندر ایجاد می كنند شیرابه سفید رنگی كه همان صمغ رزینی كندراست از آن خارج می شود این شیرابه در مجاورت هوا به تدریج سفت شده و به صورت كندر كه در بازار عرضه می شود در می آید. كندر صمغ رزینی است كه در بازار به صورت قطعات كوچك و یا در ابعاد شاه بلوط فروخته می شود صمغی است خشك با طعم تلخ و معطّر و كمی گس. معمولاً در تجارت دو نوع كندر عرضه می شود یكی را از آفریقا و دیگری را از هندوستان می آورند كندر آفریقا یا به شكل قطعات كوچك گرد اشكی و یا بزرگتر به قدر شاه بلوط. كندر اشكی به رنگ كاه است ، زیر دندان نرم می شود و اگر شكسته شود مقطع آن كِدِر و مانند موم می باشد و كندر شاه بلوطی، قرمز رنگ و غیرخالص است.

كندر هندوستان به صورت پارچه است بزرگتر از قطعات كندر افریقا، رنگ آن زرد كمی تیره و گِرد و معمولاً دارای بو و طعم معطَری می باشد ، شبیه  بو و طعم صمغ رزینی كاج.

در بازار غالباً كندر را با سانداراك و مصطكی مغشوش می نمایند كه البته از كندر خالص نامرغوب تر است .

توضیح : سانداراك را كه به فارسی سندروس می گویند صمغ رزینی است كه در اثر شكاف در تنة بعضی از درختان تیرة كاج به دست می آید از جمله درخت Callitris  quadrivalvis  Vent. كه مترادف آن Thuya  articulata  Vahi  می باشد. درختی است به بلندی 6-5 متر كه در شمال افریقا می روید رزین سندروس در حدود 1 درصد اسانس مركب از پینن و دیپانتن دارد و بعلاوه دارای مادة تلخ نیز می باشد.از گونه های دیگری ازهمین خانواده به نام C.robusta  R.Br. و چند درخت دیگر نیز سانداراك گرفته می شود سانداراك تقریباً مصرف درمانی ندارد و در ورنی سازی مصارف صنعتی دارد و چون ارزان است گاهی با كندر مخلوط می شود از سایر Thuya ها نیز صمغ سانداراك گرفته می شود .

در مورد انواع كندر در كتب طب سنتی شرقی آمده است كه كندر مایل به قرمز كندر مذكر و كندر سفید را كندر مونث گویند ولی در مدارك علمی غربی كه مبتنی بر مطالعات گیاه شناسان است آمده است كه كندر مذكر كه Encens  male گفته میشود صمغ رزینی است كه از گیاه Boswellia  carterii گرفته می شود و كندر مونث به فرانسوی Juniperus  lycia  Pall. و همچنین از سروی به نام  Juniperus  thurifera گرفته می شود گونه اخیر را به فرانسوی Genvrier  porte-encens    می نامند.سروی است به بلندی 10-8 متر كه در افریقای شمالی در تونس انتشار دارد كندر از اعصار كهن مورد شناخت بشر بوده است و به عنوان بخور معطّر از سوزاندن آن استفاده می شده و هنوز هم در معابد و در دیرها و كلیساهای مسیحیان در مراسم مذهبی كاتولیكها دود می شود كندر در اتر، كلروفورم و اسانس تربانتین حل می شود در آب فقط قسمتی از آن حل می شود و محلول كندر در آب مانند سایر صمغهای رزینی به صورت شیر در می آید.

تركیبات شیمیایی کندر

از نظر تركیبات شیمیایی ، كندر دارای حدود 25 درصد صمغ غیرمحلول در الكل و یك رزین و مقدار اسانس است قسمت غیرمحلول آن درالكل دارای مواد آرابین و باسورین است و قسمت محلول آن در الكل دارای رزینی به نام اولیبانورزن ،یك اسید آزاد به نام اسید بوسولیك، یك مادة تلخ و اسانس می باشد دراسانس كندر علاوه بر پینن، دیپانتن ، فلاندرن و کولین ،مقداری از یك نوع الكل به نام اولیبانول نیز موجود است .

خواص کندر   فواید کندر    خواص گیاه کندر    فواید گیاه کندر

۱-اگر کندر را با آب سرد بخورید، اسهال را بند و استفراغ را قطع می کند .

۲-یکی از مهم ترین خواص بسیار مفید و جالب توجه کندر، تقویت حافظه و از بین بردن نسیان و فراموشی و ضعف حافظه می باشد .

۳- در هند از كندر به عنوان معرّق ، مدّر، قابض و قاعده آور استفاده می شود و درموارد روماتیسم و ناراحتی پوستی و بیماریهای عصبی تجویز می شود.

۴-کندر برای درمان بیماری ام اس تجویز گردیده و مفید است.

۵- جویدن کندر مانند آدامس لثه را محکم می کند و بوی دهان را می زداید .

۶- برای قطع ادرار و بلغم می توانید از کندر استفاده کنید.

۷-  مصرف کندر بویژه در زنان باردار و تأثیر آن روی حافظه نوزاد از قدیم الایام مورد تأکید بوده است.

۸- با توجه به تحقیقاتی که روی بیش از ۱۰۰ نفر از مادرانی که قبل از زایمان به مدت طولانی (۳ الی ۴ ماه) از کندر استفاده کرده اند معلوم شد که مصرف بیش از حد آن موجب بیش فعالی کودکان آنها شده اما مادرانی که به مدت یک ماه یا کمتر از کندر استفاده کرده اند کودکانشان بیش فعال نشده و همچنین از هوش بالایی برخوردارند.

۹- عصاره آبی کندر سبب تسهیل فرایند یادگیری و بهبود حافظه می شود وموید استفاده از این گیاه در افزایش حافظه در طب سنتی است . اثرات این گیاه می تواند ناشی از حضور آلکالوئید ها ، ساپونین وکولین موجود در کندر باشد.

۱۰- مصرف اندک کندر خون را بند می آورد، بهترين التهام بخش زخم هاي تازه می باشد.

 ۱۱- دود كندر ورم گرم چشم را بهبود مي بخشد و چرك و خون زير قرنيه را پاك مي كند.

۱۲- استفراغ را بند مي آورد و براي معده هاي ضعيف مفيد است.

۱۳- از بي اشتهايي و فساد معده جلوگيري مي كند.

۱۴-خونريزی زهدان و مقعد را بند می آورد، به صورت شياف مقعدی از سرايت زخم هاي خبيث به جاهای ديگر جلوگيری می كند.

از پیامر اکرم (ص) نقل است که فرموده اند : به زنان باردار خود، كندر بدهید؛ چرا كه عقل كودك را افزون مى كند.
و همچنین فرموده اند : 
بر شما باد كندر؛ چرا كه ... عقل را افزون مى كند، ذهن را ذكاوت مى دهد، چشم را جلا مى بخشد و فراموشى را از میان مى برد.

صمغ درخت خاردار با ارتفاع تقریبی 2 متر است که در نواحی نسبتا گرم زمین رشد  می کند.بهترین نوعکندر، کندری است که خالص و تازه و نرم باشد، ظاهرش سفید و خیلی زود شکسته نشود و وقتی آن را می شکنیم داخلش یک حالت چسبنده و زرد و طلائی رنگ باشد، و اگر باز هم نتوانستید با این خواصکندر خوب و خالص را شناسایی کنید، می توانید با بردن کبریت یا فندک به داخل مغازه ی عطاری کمی از آن را آتش بزنید، اگر خوب سوخت یعنی اینکه کندر خالصی است، ولی اگر در هنگام آتش زدن، به خوبی نسوخت و فقط دود کرد،  می توان گفت که کندر واقعی نیست و صمغ صنوبر است که فقط هنگام آتش زدن دود می کند،و ازلحاظ ساختاری و درمانی هیچ شباهتی به کندر مرغوب و خالص ندارد. کندر ترکیبی از صمغ عربی است که هیچ گاه نمی سوزد،  طبیعت کندر گرم و خشک است اگر انسانی هستید که بدنتان با گرمی هیچ رابطه  خوبی ندارد سعی کنید زیاد از کندر استفاده نکنید.