شیوه نامه ایجاد شرکتهای دانشگاهی ویژه دانشگاهها و واحدهای پژوهشی وزارت علوم تحقیقات و فناوری

شیوه نامه ایجاد شرکت های دانشگاهی

                                                                               
شیوه نامه ایجاد شرکتهای دانشگاهی ویژه دانشگاهها و واحدهای پژوهشی وزارت علوم  تحقیقات و فناوری

 مقدمه
به منظور استفاده هر چه بیشتر از ظرفیت ها و توانایی های موجود در دانشگاهها و موسسات پژوهشی وابسته به وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری و تحقق اهداف برنامه چهارم توسعه اقتصادی ، اجتماعی و فرهنگی کشور
( بند الف ماده 48 و ماده 51 قانون برنامه چهارم ) شرکتهای دانشگاهی با شرایط زیرایجاد می شوند. شرکت دانشگاهی به شرکتی گفته می شود که از 1% تا 100% سهام آن متعلق به یک دانشگاه یا واحد پژوهشی باشد . در صورتیکه سهام دانشگاه کمتر از 50% باشد شرکت دانشگاهی خصوصی است و در غیر اینصورت شرکت دانشگاهی دولتی است .

اهداف

ایجاد زمینه بکارگیری هر چه بیشتر توانایی های دانشگاه ها و واحدهای پژوهشی در جامعه

تجاری سازی یافته های پژوهشی

ترغیب هیئت علمی دانشگاه ها و واحدهای پژوهشی برای فعالیتهای بیشتر در رفع نیاز جامعه و امکان افزایش درآمد اعضاء هیئت علمی

افزایش درآمدهای اختصاصی دانشگاه ها و واحدهای پژوهشیچ

زمینه های فعالیت

انجام پژوهش های کاربردی وتوسعه ای

ارائه خدمات تخصصی و مشاوره ای ( خدمات علمی ، تحقیقاتی و فنی )

تولید محصولات با فناوری نوین ( توسعه فناوری )

انجام خدمات نظارتی بر پروژه های پژوهشی ، اجرائی و مشاوره ای

انواع شرکتهای دانشگاهی
شرکتهای دانشگاهی به دو صورت خصوصی و دولتی هستند.
الف در صورتیکه سهام دانشگاه کمتر از 50% باشد ، شرکت دانشگاهی ، شرکتی خصوصی است که باید تابع قانون تجارت باشد و در اداره ثبت شرکتها ثبت شود. دانشگاهها و واحدهای پژوهشی می توانند بر طبق قانون هیئت امناء ها پس از تصویب هیئت امناء در شرکتهای خصوصی سهامدار باشند و در بند الف ماده 48 قانون برنامه چهارم نیز به دولت اجازه داده شده است که زمینه ساز و حامی تشکیل شرکتهای غیردولتی توسعه فناوری و شرکتهای خدماتی مهندسی باشد.
ب- در صورتیکه سهام دانشگاه 50% یابیشتر باشد ، شرکت دانشگاهی ، شرکت دولتی است . در بند الف ماده 154 قانون برنامه سوم توسعه که در ماده 51 قانون برنامه چهارم نیز تنفیذ شده است ، دانشگاهها و واحدهای پژوهشی دولتی مصوب می توانند پس از تصویب هیئت امنا شرکت دولتی تاسیس کنند مشروط به اینکه :

خدمات این شرکتها صرفاً در محدوده تحقیقات و خدمات علمی و فنی باشد و دانشگاه را از اهداف اصلی آموزشی و پژوهشی خود دور نکند.

حداکثر 49% سهام شرکت ، می تواند به اعضای هیئت علمی ، کارشناسان پژوهشی ، تکنسینها و کارکنان همان دانشگاه با مرکز تحقیقاتی تعلق بگیرد.

اساسنامه نمونه و یا خاص هریک از شرکتهای دانشگاهی دولتی و در هریک از دانشگاهها یا مراکز تحقیقاتی به پیشنهاد سازمان مدیریت و برناه ریزی به تصویب هیئت وزیران می رسد.
سهامداران و شرکت دانشگاهی دولتی از محدودیت قانون منع مداخله وزراء و نمایندگان مجلس ، دولت و کارمندان دولت درمعاملات دولتی و کشوری مصوب 22/10/1337 مستثنا هستند.

چگونگی ایجاد شرکتهای دانشگاهی
دانشگاهها و واحدهای پژوهشی پس از تصویب امکان تاسیس شرکتهای دانشگاهی در آیین نامه مالی و معاملاتی خود در هیئت امناء می توانند شروع به تشکیل شرکتهای دانشگاهی کنند. هر شرکت دانشگاهی به پیشنهاد تعدادی از اعضاء هیئت علمی و تصویب دانشگاه یا و احد پژوهشی تاسیس خواهد شد و یا توسط دانشگاه و واحد پژوهشی به اعضاء هیئت علمی پیشنهاد می شود. دانشگاهها و واحدهای پژوهشی به صورتهای زیر می توانند در شرکتهای دانشگاهی سهامدار باشند:

به جهت اعتبار دانشگاه یا واحد پژوهشی بخشی از سهام شرکت دانشگاهی به نام دانشگاه یا واحد پژوهشی می شود . ( حداقل 5%)

به دلیل استفاده از مورد یا موارد مشخصی از یافتههای پژوهشی دانشگاه یا واحد پژوهشی دانشگاه یا واحد پژوهشی در شرکت ، بخشی از سهام شرکت با توافق سهامداران ( دانشگاه یا واحد پژوهشی و دیگر سهامدارن حقیقی یا حقوقی )به نام دانشگاه یا واحد پزوهشی می شود . ( درهر مورد استفاده ، بنا بر ارزش موضوع استفاده شده ، سهام مربوطه می تواند از 1% تا 100% باشد.)

به علت سرمایه گذاری مستقیم دانشگاه بخشی از سهام شرکت دانشگاهی به نامه دانشگاه است . ( درصد متناسب با میزان سرمایه گذاری است ) .

به جهت خدمات دیگری که دانشگاه به شرکت دانشگاهی ارائه می دهد بخشی از سهام به نام دانشگاه می شود ( متناسب با میزان خدمات )

اگر شرکت دانشگاهی دولتی باشد بدون نیاز به ارائه هیچ خدماتی حداقل 50% سهام به نام دانشگاه یا واحد پژوهشی است .

تبصره 1: شرکت دانشگاهی بصورت شرکتی و مستقل از تشکیلات دانشگاه اداره می شود و دانشگاه به میزان سهامی که در شرکت دانشگاهی دارد و در مدیریت آن تاثیر گذار است و در سود و ضرر آن شریک است .
تبصره 2: سازمانهای حقوقی ( خصوصی یا دولتی ) خارج از دانشگاه متناسب با میزان سرمایه گذاری خود می توانند سهامدار شرکت دانشگاهی باشند ( شکل گیری شرکتهای دانشگاهی با مشارکت صنایع دولتی یا خصوصی و دستگاهها و سازمانهای اجرائی در موفقیت آنها تاثیر دارد.
تبصره 3: رییس ومعاونین دانشگاه و واحد پژوهشی در زمان تصدی مسئولیت نمی توانند سهامدار شرکتهای دانشگاهی بشوند.
تبصره 4: در شرکتهای دانشگاهی خصوصی اعضاء هیئت علمی دانشگاهها و واحدهای پژوهشی متناسب با میزان وقت گذاری و نوع فعالیت در شرکت ( علاوه بر انجام وظایف دانشگاهی ) یا متناسب با میزان مشارکت در مالکیت فکری موضوعی که در شرکت استفاده می شود ویا متناسب با میزان سرمایه گذاری واقعی ( نه اسمی ) که در شرکت دارند ، سهامدار می شوند.
تبصره 5: در شرکتهای دانشگاهی خصوصی ، افراد حقیقی داخل یا خارج از دانشگاه یا و احد پژوهشی ( غیر از اعضا هیئت علمی ) می توانند به دلایل خاص و یا شرایطی که دانشگاه یا واحد پژوهشی تعیین می کند ، صاحب بخشی از سهام بشوند.